Ana sayfa » Duyguları Harekete Geçiren Uyaranlar
Profil Deneyimi

Duyguları Harekete Geçiren Uyaranlar

Duyguları Harekete Geçiren Uyaranlar

Duyguları Harekete Geçiren Uyaranlar, Medya içeriklerinde, izleyicinin, okuyucunun ya da kullanıcının ilgisini çekmek amacıyla duyguları harekete geçiren birtakım öğelere (uyaranlara) yer verilmektedir. Bu uyaranlar arasında en çok dikkat çeken ve en sık kullanılan öğeler ise cinsellik ve şiddettir.

Cinsellik,

Gazete, dergi, televizyon, radyo, internet, müzik videoları gibi pek çok medya yapıtında duygusal etki uyandırmak (duyguları harekete geçirmek) amacıyla cinsel öğelere yoğun bir şekilde yer verilmektedir. Bu öğeler medya yapıtlarında ise farklı biçimde işlenmektedir.

Yazılı, görsel ya da sözel gibi çeşitli biçimlerde yer alan cinsellik, kimi durumlarda üstü kapalı biçimde de karşımıza çıkmaktadır.

Bu konuya çevrimiçi ortamlar nezdinde örnek vermek gerekirse; internet veya sosyal medyada ünlülerin çıplak resimlerinin yayılması, cinsel ilişki veya taciz olaylarına yönelik haberlerin yer alması, pornografik hesapların bulunması, başta mankenler olmak üzere ünlülerin bedensel özelliklerine yer verilmesi, evlilik dışı ilişkilere ya da eşcinselliğe yönelik haberlerin yer alması, transseksüel kişilerin fenomenleşerek günlük hayatlarının yoğun kitlelerce takip edilmesi gibi pek çok durum sayılabilmektedir.

Duyguları Harekete Geçiren Uyaranlar
Duyguları Harekete Geçiren Uyaranlar

Cinsellik, şiddet öğeleri ile (cinayet, kıskançlık, şantaj, intihar…) birlikte kullanıldığında, daha güçlü ve etkili bir uyarana dönüşmektedir. İlginçtir ki medya yapıtları incelendiğinde, cinsellik öğesini içeren pek çok medya içeriği çoğunlukla şiddet öğesini ya da öğelerini de içinde barındırmakta, böylece medya içeriği hedef kitlenin ilgisini çekecek güçlü bir uyarana dönüşmektedir.

Cinselliği içinde barındıran içerikler genel itibariyle gençlere hitap etmektedir. Bu tür içerikler, toplumsal normları değiştirmekle beraber, gençlerin davranış biçimlerini de etkilemektedir. Gençlerin bu tür içeriklere karşı kendini koruması ve eleştirel bir bakış açısıyla içerikleri tüketmesi adına medya okuryazarlığı edinimini kazanması oldukça önem arz etmektedir.

Şiddet, Duyguları Harekete Geçiren Uyaranlar

Cinayet, intihar, trafik kazaları ya da saldırılar gibi pek çok şiddet unsuru medya içeriklerine yansımakta ve içeriğin hedef kitle üzerindeki etkisi arttırılmaktadır. Kimi zaman bu etkinin daha güçlü bir hal alması adına, çeşitli montaj ve çerçevelendirme tekniklerine başvurulmaktadır.

Trafik kazalarına yönelik televizyon ya da internet haberlerinde yer alan dramatik sahneler ön plana alınarak vurgulanmakta, hatta olay çeşitli montaj teknikleriyle daha da dramatikleştirilmektedir. Görüntüler gerçek olsa da, içlerinden yapılan cımbızlama seçimlerle ve montaj teknikleriyle, bir kısmının ayıklanmasıyla olay kurgusal bir nitelik taşımaktadır .

Şiddet sadece habere özgü bir kavram olmadığından diğer yapıtlarda da karşımıza çıkmaktadır. Bilgisayar oyunları, çizgi filmler, hatta bazı edebiyat yapıtlarında bile şiddet unsurlarına rastlamak mümkündür. Bilgisayar oyunlarında şiddet unsuru zevk ve eğlence ile birleştirilmektedir. Öyle ki kişi öldürdükçe daha çok öldürmek istemekte, bu durumdan eğlenmekte, bir bakıma ölümden hoşnut olmaktadır.

Gerçek Dışılık, Duyguları Harekete Geçiren Uyaranlar

Çarpıtılan gerçeklik belli sosyal gruplara ilişkin bilgiler olabileceği gibi, belli başlı kavramlar, olgular veya olaylar hakkında olup bitenlere ilişkin bilgiler de olabilmektedir. Irkçılık, ayrımcılık, sömürü, baskı, cinsiyet ayrımcılığı, gruplar arası çatışma, sosyo-ekonomik dengesizlikler, işgali savaş, askeri darbe gibi sıcak ve yüzleşmek istemediğimiz konuların bazı durumlarda üzerini küllendirmek, bu konuların gündemden düşmesini sağlarken, medyayı tüketenlerde gerçek dışı algıların oluşmasına katkı sağlamaktadır.

  • Gerçek Dışı AIgılar

Medyadaki önyargıların ortaya çıkaracağı sorunlar çeşitlidir. Çevrimiçi oyunları takip eden çocuklar gelecekte nasıl bir kimlik oluşturacaklar? Geleneksel ya da sosyal medyada sunulan aileleri benimseyen gençler ileride nasıl bir aile yaşantısı sürdürecekler? Şiddet içerikli yapıtlara sıklıkla karşılaşanlar, gerçek hayatta karşılaştıkları sorunları çözüme kavuşturmak için hangi yollara başvuracaklar?

Tüm bu soruların yanıtı medya içeriklerinin nasıl okunduğuyla alakalıdır. Geleneksel ya da sosyal medyada sunulan abartılı veya çarpık iletiler, çocuklar ve gençler tarafından normal olarak algılandığında çarpık bir bilinç ortaya çıkacaktır.

  • Gerçek Dışı Beklentiler

Önyargılar ve stereotipler özellikle çocuk ve gençlerde beklentileri şekillendirmekte ve arttırmaktadır. Medyanın sunduğu hayal ve fantezi dünyasına maruz kalan gençler hayata dair gerçekçi olmayan beklentiler içerine girmektedir. Gördüklerini içselleştiren ve olmadık beklentiler oluşturan çocuk ve gençler, beklentilerine ulaşamadıklarında ise genellikle kendilerini suçlamayı tercih etmekte, bu da genelde önemli benlik sorunlarını beraberinde getirmektedir .

Instagram’da sürekli gezen, mutlu olan insanlara özenen, bu kişilerin gerçek hayatlarının sadece bunlardan ibaret olduğunu sanan ve belli bir süreden sonra gerçek hayatı bu şekilde algılayarak beklentiler içerisine giren kişiler, beklentilerine ulaşamadıklarında kendilerini ve hayatlarını sorgulamakta ve suçlamakta, bu durum da kişilerde benlik sorunlarının oluşmasına neden olmaktadır.

Duyguları Harekete Geçiren Uyaranlar

Yorum ekle

yazmak için tıklayın